mạnh tử là ai

Bách khoa toàn thư hé Wikipedia

Mục kể từ này về hero Mạnh Tử. Về kiệt tác tầm cỡ Mạnh Tử, coi Mạnh Tử (sách).

Bạn đang xem: mạnh tử là ai

Mạnh Tử
孟子

Hình vẽ minh họa Mạnh Tử vô album "Half Portrait of the Great Sage and Virtuous Men of Old", đặt tại hướng dẫn tàng Cố cung Quốc gia

Sinh372 TCN
Nước Trâu
Mất289 TCN
Thời kỳTriết học tập cổ đại
VùngTriết học tập Trung Quốc
Trường pháiNho giáo

Đối tượng chính

Luân lý học tập, Triết học tập xã hội, Triết học tập chủ yếu trị

Tư tưởng nổi bật

Triết lý Nho giáo

Ảnh tận hưởng bởi

Ảnh tận hưởng tới

  • Các triết nhân phương Đông sau này

Họ (姓): Cơ (chữ Hán: 姬; bính âm: Jī)
Thị (氏): Mạnh (Ht: 孟; Bâ: Mèng)[1]
Danh (名): Kha (Ht: 軻; Bâ: Kē)
Tự (字): không rõ[2]
Thụy (謚): Mạnh Tử á thánh[3] (Ht: 亞聖孟子; Bâ: Yàshèng Mèngzǐ)
Thường gọi: Mạnh Tử[4] (Ht: 孟子; Bâ: Mèngzǐ)
Mạnh Tử, kể từ cuốn ''Myths and Legends of China'', 1922 của E. T. C. Werner

Mạnh Tử (chữ Hán: 孟子; bính âm: Mèng Zǐ) (372 TCN – 289 TCN) là triết nhân Nho giáo Trung Quốc và là kẻ nối liền Khổng Tử. Ông sẽ là ông tổ loại nhì của Nho giáo và được hậu thế tôn thực hiện "Á thánh Mạnh Tử" (chỉ đứng sau Khổng Tử).

Mạnh Tử, thương hiệu là Mạnh Kha, tự động là Tử Dư, sinh vô đời vua Liệt Vương, mái ấm Chu, quê gốc ở khu đất Trâu, ni là thành phố Hồ Chí Minh Trâu Thành, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Ông không cha mẹ thân phụ, Chịu sự nuôi dạy dỗ tráng lệ của u là Chương thị (người thanh nữ chúng ta Chương). Chương thị sau đây được biết cho tới với cái thương hiệu Mạnh kiểu mẫu (mẹ của Mạnh Tử). Mạnh kiểu mẫu đang được phụ vương phen trả mái ấm nhằm Mạnh Tử được ở vô môi trường thiên nhiên xã hội tốt nhất có thể mang đến việc tiếp thu kiến thức, tu chăm sóc. Thời niên thiếu hụt, Mạnh Tử thực hiện môn sinh của Tử Tư, tức là Khổng Cấp, con cháu nội của Khổng Tử. Vì vậy, ông Chịu tác động thâm thúy kể từ những tư tưởng Khổng giáo.

Mạnh Tử là đại biểu chất lượng tốt của Nho giáo thời Chiến Quốc, thời kỳ nở rực hàng trăm ngàn phe phái tư tưởng rộng lớn như Pháp gia, Nho gia, Mặc gia. Trong thực trạng lịch sử vẻ vang cơ, Mạnh Tử cải tiến và phát triển tăng tư tưởng của Khổng Tử với công ty trương dân vi quý, xã tắc loại chi, quân vi khinh, ông cũng chính là người thể hiện thuyết tính thiện của trái đất rằng trái đất sinh đi ra đang được là thiện rồi nhân chi sơ tính phiên bản thiện, trái chiều với tư tưởng của Tuân Tử rằng nhân chi sơ tính phiên bản ác. Ông nhận định rằng "kẻ lao tâm trị người còn người lao lực thì bị người trị". Ông lấy thuyết giáo của tớ cút quảng bá cho tới vua chúa những nước chư đa số Tề Tuyên Vương (nước Tề), Đằng Văn Công (nước Đằng), Lương Huệ vương vãi (nước Nguỵ) tuy nhiên ko được trọng dụng. Về cuối đời, ông dạy dỗ học tập và viết lách sách. Sách Mạnh Tử của ông là một trong trong mỗi cuốn sách đặc trưng cần thiết của Nho giáo.

Xem thêm: byoru là ai

Tư tưởng[sửa | sửa mã nguồn]

Mạnh Tử khuyến nghị tư tưởng người quân tử cần đem "Hạo nhiên chủ yếu khí", cần thiết "Lấy Đức hàng phục người khác", "Người nhân từ từng thiên hạ không tồn tại quân thù nào".

Mạnh Tử nhận định rằng phiên bản tính của trái đất khi thuở đầu là Thiện, Đức của một người là kim cương tặng của thiên thượng (Trời), và được liên thông với thiên thượng. Ông tin tưởng rằng thực chất của trái đất là chất lượng tốt, và nếu như một người thủ đức và nỗ lực tu đằm thắm, anh tớ rất có thể trở nên người tương đương tựa như các vị vua Nghiêu, vua Thuấn. Mạnh Tử cho rằng nhằm trở nên một con cái người dân có lý niệm, người cơ rất cần được tạo được 4 chi chuẩn chỉnh, "lòng trắc ẩn, thuộc sở hữu lòng nhân từ; sự hổ thẹn thò, thuộc sở hữu nghĩa khí; tâm khiêm nhượng, thuộc sở hữu lễ nghi; tâm thị phi, thuộc sở hữu trí tuệ" (trích kể từ "Cuốn đầu tay của Công Tôn Sửu" vô ‘các kiệt tác của Mạnh Tử’). Bốn đặc điểm của trái đất này với những hành động ứng của mình trở nên nền tảng tạo ra trở thành tư đức tính của lòng nhân kể từ, nghĩa khí, nghi lễ, và trí tuệ.[5]

Mạnh Tử cả đời vững vàng tin tưởng vô chân lý, đem trí tuệ đầy đủ, chất lượng tốt trình diễn và phân tách lý luận triết học tập. Ông kiên tấp tểnh khuyến khích người tớ thực hiện điều thiện, tiếng phát biểu nào là cũng có thể có lòng tin khích lệ và dẫn dắt người tớ.

Khái niệm công ty yếu[sửa | sửa mã nguồn]

  1. "Nhân tâm nhất tân" (Lòng của những người, một mới) - Mạnh Tử viết: Nhân, nhân tâm dã; nghĩa, nhân lộ dã (仁人心也、義人路也), tức là 'Nhân' (yêu người), ấy là lòng của người; 'nghĩa' (lẽ cần chăng) ấy là đàng nhằm thực hiện người.
  2. "Vương đạo lạc thổ" (Đường vua, khu đất vui) - Mạnh Tử viết: Dưỡng sinh táng tử vô hám, vương vãi đạo chi thủy dã (養生喪死無憾、王道之始也), tức là "Nuôi sự sinh sống, thất lạc sự bị tiêu diệt, chớ tiếc, ấy là chính thức của Vương đạo".
  3. "Quân tử tam lạc" (Quân tử, phụ vương vui) - Mạnh Tử viết lách vô sách "Tận Tâm - Thượng (盡心上)": Phụ kiểu mẫu câu tồn, huynh đệ vô cố, nhất lạc dã. Ngưỡng bất quý ư thiên, phủ bất tạc ư nhân, nhị lạc dã. Đắc thiên hạ hào kiệt nhi dạy dỗ chi, tam lạc dã (父母俱存、兄弟無故、一樂也。 仰不愧於天、俯不怍於人、二樂也。 得天下英才而教育之、三樂也), tức là "Cha u đều còn, bằng hữu không xẩy ra gì, ấy là sung sướng loại nhất. Ngửa mặt mày lên trời tuy nhiên ko hổ, cúi đầu so với người tuy nhiên ko thẹn thò, ấy là sung sướng loại nhì. Được và dạy dỗ hào kiệt vô thiên hạ, ấy là sung sướng loại ba".
  4. "Nhất thiên vạn thặng" (Một trời, muôn xe) - Thầy Mạnh khuyên: Thị quí vạn thặng chi quân, nhược quí phân tử phu (視刺萬乘之君、若刺褐夫) tức là "Giết một ông vua đem vạn cỗ xe pháo thì cũng ko không giống việc làm thịt một kẻ thông thường dân (làm nhục mình)".

Mạnh tử tiên tổ[sửa | sửa mã nguồn]

  • tam thập chén thế tổ Bất Khuất
  • tam thập thất thế tổ Cúc
  • tam thập lục thế tổ Công Lưu
  • tam thập ngũ thế tổ Khánh Tiết
  • tam thập tứ thế tổ Hoàng Bộc
  • tam thập tam thế tổ Sai Phất
  • tam thập nhị thế tổ Hủy Du
  • tam thập nhất thế tổ Công Phi
  • tam thập thế tổ Cao Ngữ
  • nhị thập cửu thế tổ Á Ngữ
  • nhị thập chén thế tổ Công Thúc Tổ Loại
  • nhị thập thất thế tổ Cổ Công Đản Phủ , Chu Thái vương
  • nhị thập lục thế tổ Quý Lịch , Chu vương vãi Quý
  • nhị thập ngũ thế tổ Chu Văn vương vãi
  • nhị thập tứ thế tổ Chu công Đán
  • nhị thập tam thế tổ Lỗ Thái công
  • nhị thập nhị thế tổ Lỗ Dương công
  • nhị thập nhất thế tổ Lỗ Nguỵ công
  • nhị thập thế tổ Lỗ Hiến công
  • thập cửu thế tổ Lỗ Vũ công
  • thập chén thế tổ Lỗ Ý công
  • thập thất thế tổ Lỗ Hiếu công
  • thập lục thế tổ Lỗ Huệ công
  • thập ngũ thế tổ Lỗ Hoàn công
  • thập tứ thế tổ Mạnh Khánh Phủ , Lỗ Tam trả chi trưởng, khi đầu xưng Trọng tôn thị, sau cải xưng Mạnh tôn thị, Mạnh thị
  • thập tam thế tổ Mạnh Ngao, Mạnh Mục bá
  • thập nhị thế tổ Mạnh Cốc, Mạnh Văn bá
  • thập nhất thế tổ Mạnh Miệt, Mạnh Hiến tử
  • thập thế tổ Mạnh Tốc, Mạnh Trang tử
  • cửu thế tổ Mạnh Yết, Mạnh Hiếu bá
  • bát thế tổ Mạnh Quắc, Mạnh Hy tử
  • thất thế tổ Mạnh Hà Kỵ, Mạnh Ý tử
  • lục thế tổ Mạnh Trệ, Mạnh Vũ bá
  • cao tổ phụ Mạnh Tiệp, Mạnh Kính tử
  • tằng tổ phụ Mạnh Mộ
  • tổ phụ Mạnh Mẫn
  • phụ Mạnh Khích, tự động Công nghi ngại.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Tứ Thư
  • Ngũ Kinh
  • Đại học
  • Luận Ngữ
  • Khổng Tử
  • Nho giáo

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Tên thị tộc thuở đầu là Mạnh Tôn (孟孫), gọi tắt trở thành Mạnh (孟). Không rõ rệt việc này xẩy ra trước hoặc sau thời điểm Mạnh Tử tạ thế.
  2. ^ Theo truyền thống cuội nguồn, thương hiệu tự động của ông là Tử Xa (子車), song khi viết lách sai trở thành Tử Dư (子輿) hoặc Tử Cư (子居), song theo đuổi những dự án công trình phân tích mới gần đây thì những thương hiệu tự động này đang được xuất hiện tại vô thế kỷ loại III và có một hero lịch sử vẻ vang không giống thương hiệu là Mạnh Kha cũng sông vô thời cổ truyền Trung Quốc và bị sai với Mạnh Tử.
  3. ^ Nghĩa là, vị thánh sau Khổng Tử. Hiệu tự Minh Thế Tông bịa vô năm 1530. Hai thế kỷ trước năm 1530, thì thụy hiệu của Mạnh Tử là "Trâu quốc á thánh công" (鄒國亞聖公), hiệu này vẫn còn đó thấy bên trên đền rồng thời tổ tiên Mạnh Tử bên trên Trâu Thành.
  4. ^ Latinh hóa trở thành Mencius.
  5. ^ “Những ý niệm của một trái đất chủ yếu trực”. www.minhhue.net. Truy cập ngày 21 tháng bốn năm 2014.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Wikimedia Commons đạt thêm hình hình ảnh và phương tiện đi lại truyền đạt về Mạnh Tử.